Ο Πλούταρχος (περ. 45-120 μ.Χ.), από τη Χαιρώνεια της Βοιωτίας, υπήρξε φιλόσοφος, συγγραφέας και παιδαγωγός. Στην πραγματεία του Περί παίδων ἀγωγῆς αποκαλύπτεται η παιδαγωγική σκέψη και οι θέσεις του για την ανατροφή των παιδιών.
Ἤδη δὲ τινας ἐγὼ εἶδον πατέρας, οἷς τὸ λίαν φιλεῖν τοῦ μὴ φιλεῖν αἴτιον κατέστη. […] σπεύδοντες γὰρ τοὺς παῖδας ἐν πᾶσι τάχιον πρωτεῦσαι πόνους αὐτοῖς ὑπερμέτρους ἐπιβάλλουσιν, οἷς ἀπαυδῶντες ἐκπίπτουσι, καὶ ἄλλως βαρυνόμενοι ταῖς κακοπαθείαις οὐ δέχονται τὴν μάθησιν εὐηνίως. ὥσπερ γὰρ τὰ φυτὰ τοῖς μὲν μετρίοις ὕδασι τρέφεται, τοῖς δὲ πολλοῖς πνίγεται, τὸν αὐτὸν τρόπον ψυχὴ τοῖς μὲν συμμέτροις αὒξεται πόνοις, τοῖς δ᾽ ὑπερβάλλουσι βαπτίζεται. δοτέον οὖν τοῖς παισὶν ἀναπνοὴν τῶν συνεχῶν πόνων, ἐνθυμουμένους ὅτι πᾶς ὁ βίος ἡμῶν εἰς ἄνεσιν καὶ σπουδὴν διῄρηται. καὶ διὰ τοῦτ᾽ οὐ μόνον ἐγρήγορσις ἀλλὰ καὶ ὕπνος εὑρέθη, οὐδὲ πόλεμος ἀλλὰ καὶ εἰρήνη, οὐδὲ χειμὼν ἀλλὰ καὶ εὐδία, οὐδ᾽ ἐνεργοὶ πράξεις ἀλλὰ καὶ ἑορταί. συνελόντι δ᾽ εἰπεῖν ἡ ἀνάπαυσις τῶν πόνων ἐστὶν ἄρτυμα.

 

 


Απόδοση του κειμένου στη νέα ελληνική γλώσσα
Εγώ ήδη είδα μερικούς πατέρες /γονείς στους οποίους η μεγάλη αγάπη για τα παιδιά τους έγινε αιτία να μην τα αγαπούν. […] Επειδή, λοιπόν, βιάζονται να αριστεύσουν τα παιδιά τους όσο το δυνατόν πιο γρήγορα σε όλα, τα υποβάλλουν σε υπέρμετρους κόπους, τους οποίους (εκείνα) αφήνουν στη μέση, επειδή κουράζονται, και μάλιστα δεν προσλαμβάνουν τη μάθηση με θετική διάθεση, επειδή πιέζονται από όσα κακά παθαίνουν. Γιατί, όπως ακριβώς τα φυτά με το λίγο νερό τρέφονται αλλά με το πολύ πνίγονται, με τον ίδιο τρόπο η ψυχή αναπτύσσεται, όταν υποβάλλεται σε μετρημένους κόπους, ενώ με τους υπερβολικούς βυθίζεται. Πρέπει, λοιπόν, να δίνουμε στα παιδιά ανάσες από τους συνεχείς κόπους, με το να έχουμε υπόψη μας ότι ολόκληρη η ζωή μας διαιρείται σε ανάπαυση και σε προσπάθεια. Γι’ αυτόν το λόγο, έχει βρεθεί όχι μόνον η εγρήγορση αλλά και ο ύπνος, όχι μόνον ο πόλεμος αλλά και η ειρήνη, όχι μόνον η κακοκαιρία αλλά και η καλοκαιρία, όχι μόνον οι εργασίες αλλά και οι γιορτές. Με λίγα λόγια, η ανάπαυση είναι το καρύκευμα των κόπων.

(Download pdf)